Η ιστορία της πόλης

Οι πρώτες αναφορές στο Ηράκλειο είναι από τη μεταμινωική εποχή, όταν ακόμα ήταν ένα μικρό επίνειο της Κνωσού.

Το Ηράκλειο στην Αρχαιότητα. Επίνειο της Κνωσού

Η μικρή πόλη συνεχίζει να κατοικείται σε όλη την αρχαιότητα, μέχρι που φτάνουμε στα ελληνιστικά χρόνια, οπότε στην Κρήτη σχηματίζονται διάφορες συμμαχίες κρητικών πόλεων και το Ηράκλειο αναφέρεται ανάμεσα στις 20 πόλεις που ανήκουν στην ισχυρή Συμμαχία της Κνωσού.

Στα πρώιμα βυζαντινά χρόνια, χρόνια ευημερίας, είναι η πρώτη αναφορά στην πόλη ως «Κάστρο». Έπειτα έρχονται οι Άραβες κατακτητές που καταλαμβάνουν το νησί και ορίζουν ως πρωτεύουσα τους το «Κάστρο» το οποίο μετονομάζεται σε “Rabdh el Khandak”, δηλαδή «Φρούριο της Τάφρου». Έτσι, ο «Χάνδακας» γίνεται η πρωτεύουσα και το ορμητήριο των Αράβων επιδρομέων. Όταν μετά την απελευθέρωση της Κρήτης υπό τον Νικηφόρο Φωκά οι Βυζαντινοί ανακαταλαμβάνουν το νησί, η πόλη αποκτά νέο τείχος, το λιμάνι της αναπτύσσεται και ο οικισμός ορίζεται από τις (σημερινούς) οδούς Δ.Μποφώρ, Δαιδάλου, Χάνδακος.

Κάπως έτσι φτάνουμε στην εδραίωση της Βενετσιάνικης κυριαρχίας το 1217. Το Κάστρο μετονομάζεται σε Candia και αποτελεί την πρωτεύουσα και το διοικητικό κέντρο της βενετσιάνικης εξουσίας. Ταυτόχρονα εξελίσσεται σε σημαντικό πνευματικό και οικονομικό κέντρο.

Η ιστορία της πόλης του Ηρακλείου της Κρήτης. Ενετοί

Η σημασία της Candia φαίνεται να ήταν τόσο μεγάλη, ώστε όλη η Κρήτη πήρε το όνομα της: “Regno di Candia”.

Η Candia αποκτά νέα οχύρωση (το μεγαλύτερο μέρος της οποίας σώζεται μέχρι σήμερα), έχει εντυπωσιακή ανοικοδόμηση και το λιμάνι της αναπτύσσεται και αποκτά συναλλαγές με όλη τη Μεσόγειο.

Μετά από μια μακρόχρονη πολιορκία (21 χρόνια) η Candia πέφτει στα χέρια των Οθωμανών και η πόλη ζει μια νέα ιστορική φάση, σημάδια της οποίας είναι ορατά μέχρι σήμερα. Οι χριστιανικές εκκλησίες μετατρέπονται σε τεμένη και αποκτούν μιναρέδες, ή ακόμη σε τεκέδες και λουτρά. Το Κάστρο παραμένει διοικητικό κέντρο του νησιού μέχρι τα μέσα του 19ου αιώνα οπότε και η έδρα της οθωμανικής διοίκησης μεταφέρεται στα Χανιά.

Τα χρόνια της αυτόνομης Κρητικής Πολιτείας (1898-1913) είναι μια εποχή αλλαγών για την πόλη γενικότερα. Γίνονται πολλά δημόσια έργα, ανοικοδομούνται νεοκλασικά κτίρια (πολλά βλέπουμε σήμερα στην οδό 25ης Αυγούστου) και γενικά το Ηράκλειο αρχίζει να αποκτά πιο ευρωπαϊκό αέρα.

Οι κοινωνικοί μετασχηματισμοί δεν σταματούν εδώ βέβαια. Μετά τη Μικρασιατική καταστροφή (1922) οι τελευταίοι μουσουλμάνοι της Κρήτης εγκαταλείπουν το νησί και στη θέση τους έρχονται πρόσφυγες από τη Μικρά Ασία οι οποίοι εγκαθίστανται στο Ηράκλειο κατά χιλιάδες, φέρνοντας μαζί τους μια πλούσια πολιτιστική κληρονομιά.

Το Ηράκλειο στις αρχές του αιώνα

Ήδη τις παραμονές του Β’ΠΠ το Ηράκλειο είναι ένα αναπτυσσόμενο αστικό κέντρο. Στη συνέχεια βέβαια έρχεται η Μάχη της Κρήτης και οι αεροπορικοί βομβαρδισμοί που κατέστρεψαν μεγάλο μέρος του ιστού της πόλης.

Στη σύγχρονη εποχή το Ηράκλειο παραμένει η μεγαλύτερη πόλη της Κρήτης, ανακτά την χαμένη σχέση του με την θάλασσα και αναπτύσσεται – ενίοτε εις βάρος του ιστορικού του χαρακτήρα. Οι μιναρέδες δεν σώζονται πια και πολλά μνημεία βρίσκονται κρυμμένα μέσα σε άσχετες σύγχρονες χρήσεις, όμως παντού υπάρχουν σημάδια της μακραίωνης ιστορίας του και των διάφορων κατακτητών του.

Επικοινώνησε μαζί μας

 
 
Εγγραφή στο newsletter!