Τα τραγούδια της Κρήτης

Η Κρητική μουσική παράδοση θεωρείται η πιο ζωντανή στον ελλαδικό χώρο γιατί, όχι μόνο συνεχίζει να εξελίσσεται και να ενσωματώνει δημιουργικά σύγχρονα μουσικά στοιχεία, αλλά παράλληλα καταφέρνει να εκφράζει και να σχολιάζει με ζωντανό τρόπο την σημερινή πραγματικότητα.

Οι Μαντινάδες

Οι πέρδικες - Νίκος Ξυλούρης

Η παραδοσιακή μουσική της Κρήτης άλλοτε περιλαμβάνει χορευτικούς σκοπούς και άλλοτε συνοδεύει απλά το τραγούδι. Οι μαντινάδες αποτελούν την πιο γνωστή μορφή τραγουδιού. Πρόκειται για δίστιχα δεκαπεντασύλλαβα και ομοιοκατάληκτα ποιήματα, με κύριο θέμα τον έρωτα.

Είναι ο πιο συνηθισμένος τρόπος έκφρασης για συναισθήματα και καταστάσεις όπως η αγάπη, ο χωρισμός, ο πόνος, ο έρωτας κτλ. Συχνά οι μαντινάδες είναι αποτέλεσμα αυτοσχεδιασμού, από μαντιναδολόγους με ξεχωριστή δεξιοτεχνία.

Τα Ριζίτικα

Αγρίμια κι αγριμάκια μου - Ψαραντώνης

Η δεύτερη σημαντική κατηγορία είναι τα «ριζίτικα» που τραγουδιούνται κυρίως στα χωριά της ρίζας (πρόποδες) των Λευκών Ορέων στα Χανιά. Ανάλογα με το θέμα των στίχων τους διακρίνονται σε ακριτικά, ηρωικά, ιστορικά, επαναστατικά, αλληγορικά, της ξενιτιάς και του έρωτα. Αν και προέρχονται κυρίως από τη Δυτική Κρήτη είναι αρκετά δημοφιλή και στην κεντρική Κρήτη.

Τα ριζίτικα είναι συνήθως γραμμένα σε δεκαπεντασύλλαβο αλλά δεν έχουν απαραίτητα ομοιοκαταληξία. Δεν χορεύονται και συνήθως τραγουδιούνται είτε από μία ομάδα είτε από ένα άτομο που λέει ένα ημιστίχιο το οποίο επαναλαμβάνει η χορωδία. Δύο από τα πιο διάσημα ίσως ριζίτικα είναι το «Πότε θα κάνει ξαστεριά» και το «Αγρίμια κι αγριμάκια μου».

Τα Ταμπαχανιώτικα

Σταφιδιανός σκοπός - Αντρέας Ροδινός

Σημαντικό κομμάτι της αστικής κρητικής μουσικής είναι τα λεγόμενα «ταμπαχανιώτικα» τραγούδια ή μανέδες. Τα ταμπαχανιώτικα γνώρισαν την άνθιση τους κυρίως στον 19ο και 20ο αιώνα, στις αστικές περιοχές της δυτικής Κρήτης. Είναι ουσιαστικά ένα πάντρεμα κρητικής αστικής μουσικής με μουσικές και ήχους της Μικράς Ασίας, ένα είδος κρητικού ρεμπέτικου, και δεν είναι χορευτικά τραγούδια.

Πήραν το όνομα τους από τους ταμπαχανέδες, δηλαδή τα βυρσοδεψεία. Σημαντικότερος εκπρόσωπος τους ήταν ο Φουσταλιέρης, δεξιοτέχνης του μπουλγαρί και κάποια από τα πιο διάσημα ταμπαχανιώτικα είναι ο «Σταφιδιανός σκοπός», το «Όσο βαρούν τα σίδερα», «Σαν είχες άλλον στην καρδιά» κ.ά.

Τα μοιρολόγια

Μαρμαρωμένο σε θωρώ Πωλιό μου - Λουδοβίκος

Τα κρητικά μοιρολόγια αξίζουν να αναφερθούν σαν μια ξεχωριστή κατηγορία κρητικού τραγουδιού. Μιλούν για τον θάνατο και την απώλεια, και άλλοτε απευθύνονται στον εκλιπόντα, άλλοτε στον ίδιο τον Χάρο. Οι ρίζες τους βρίσκονται στο πολύ μακρινό παρελθόν, ίσως ακόμη και στα ομηρικά χρόνια. Υπάρχουν τα κοινά μοιρολόγια αλλά και τα αυθόρμητα μοιρολόγια που αυτοσχεδιάζονται εκείνη τη στιγμή από τον συγγενή που θρηνεί. Συνήθως είναι δεκαπεντασύλλαβα, ομοιοκατάληκτα ή μη αλλά υπάρχουν και μοιρολόγια εντεκασύλλαβα ή και δωδεκασύλλαβα.

Επικοινώνησε μαζί μας

 
 
Εγγραφή στο newsletter!