Η κρητική μουσική στα Νεότερα χρόνια

Μετά την αποχώρηση των Τούρκων από το νησί ο Κρητικός λαός νιώθει ξανά ελεύθερος και γεμάτος επιθυμία και όρεξη να ξαναπάει μπροστά σε όλους τους τομείς, έτσι και στη μουσική. Κι αυτό δε θα το κάνει από το μηδέν, οι αιώνες που πέρασαν έχουν αφήσει στους κρητικούς τεράστια μουσική κληρονομιά.

Οι μουσικές ρίζες της Μινωικής Κρήτης και της κλασσικής αρχαιότητας σε συνδυασμό με τις βυζαντινές και μετέπειτα τις ενετικές επιρροές και βάσεις, και τέλος με τις ανατολίτικες τούρκικες επιρροές, έχουν ήδη δημιουργήσει ζηλευτή μουσική παράδοση στο νησί.

Κρητική Παραδοσιακή Μουσική. Ιστορία Φυσικά τα ψηλά βουνά της Κρήτης και γενικά το έντονο γεωλογικό της ανάγλυφο που δυσκολεύει την επικοινωνία από τόπο σε τόπο, έχει βοηθήσει τη κάθε περιοχή να αναπτύξει τη δικό της μουσικό χαρακτήρα. Οι διαφορές και οι ιδιαιτερότητες από περιοχή σε περιοχή είναι χαρακτηριστικές στο νησί, παρότι φυσικά οι βάσεις είναι κοινές.

Κατά τις αρχές του 20ου αιώνα η Κρήτη είναι από τις πρώτες περιοχές στην Ελλάδα που δέχεται τα κύματα προσφύγων από τα παράλια της Μικράς Ασίας και τη Πόλη. Οι πρόσφυγες συνεισφέρουν με τα ακούσματα και τις μουσικές τους. Ιδιαίτερα στις περιοχές που εγκαθίστανται οι επιρροές τους είναι έντονες και σε συνδυασμό με τη τοπική μουσική θα δώσουν καινούρια ακούσματα και μουσικές, τα οποία αργότερα θα χαρακτηριστούν ως ρεμπετοκρητικά.

Όσο βαρούν τα σίδερα - Στέλιος Φουσταλιεράκης

Από τις αρχές του αιώνα οι νέοι μουσικοί που εμφανίζονται στο προσκήνιο της κρητικής μουσικής σκηνής είναι πολλοί και αξιόλογοι αφού η αγάπη των κρητικών για τη μουσική τους είναι μεγάλη. Οι επαγγελματίες είναι λίγοι, αλλά η αγάπη τους και το δημιουργικό τους πνεύμα υπερκαλύπτει την μη επαγγελματική ενασχόληση με τη μουσική. Τα ακούσματα και οι μελωδίες που γεννιούνται κατά τη περίοδο αυτή είναι τόσο παλιά όσο και νέα.

Έτσι εμφανίζεται μια νέα γενιά μουσικών η οποία θα αλλάξει τη ροή και τη δυναμική της μουσικής στη Κρήτη. Γλέντια και γιορτές οργανώνονται σε όλη τη Κρήτη και πολλοί από τους μουσικούς αυτούς έχουν ήδη γίνει γνωστοί, παίζουν σε διάφορες περιοχές του νησιού, μεταφέρουν τους δικούς τους ήχους, ενώ αποτυπώνουν και φιλτράρουν τα ακούσματα του κάθε τόπου από τον οποίο περνάνε.

Το μουσικό αυτό αλισβερίσι γίνεται ακόμα πιο έντονο με την έλευση του ραδιοφώνου. Ο Ψηλορείτης και τα Ανώγεια, η Κίσσαμος στα Χανιά και μερικές άλλες περιοχές στο νησί γίνονται μητρόπολεις της κρητικής μουσικής.

Κρητική Παραδοσιακή Μουσική. Ιστορία Μέχρι το πρώτο μισό του περασμένου αιώνα βρίσκονται σε πλήρη δράση οι επονομαζόμενοιμενοι «πρωτομάστορες» της κρητικής μουσικής. Ανάμεσα τους ορισμένοι οι οποίοι σφράγισαν με την παρουσία τους τις επόμενες γενιές όπως ο Ανδρέας Ροδινός, ο Μπαξεβάνης, ο Καρεκλάς, ο Χαρίλαος, ο Φουσταλιέρης, ο Κουτσουρέλης και άλλοι λιγότερο γνωστοί αλλά σημαντικοί οργανοπαίχτες.

Το βασικό όργανο της κρητικής μουσικής, η λύρα, παίρνει το τελικό αχλαδοειδές της σχήμα μετά το δεύτερο παγκόσμιο πόλεμο, εποχή κατά την οποία διαμορφώνονται και τα βασικά ακούσματα της κρητικής μουσικής όπως τη ξέρουμε σήμερα. Τη σκυτάλη παίρνει μια άλλη γενιά μεγάλων καλλιτεχνών όπως ο Ναύτης, ο Σκορδαλός, ο Μουντάκης, ο Λεωνίδας Κλάδος και άλλοι οι οποίοι γίνονται οι δάσκαλοι και εμπνευστές της επόμενης γενιάς που σφραγίστηκε από την παρουσία του Νίκου Ξυλούρη του «Αρχάγγελου» της κρητικής μουσικής, ο οποίος πέθανε πάνω στην ακμή της δημιουργικότητας του.

Συρτά Ροδινού - Ross Daly

Ο αδελφός του Νίκου Ξυλούρη, ο Αντώνης Ξυλούρης ή «Ψαραντώνης», συνεχίζει με τον αδερφό του Γιάννη Ξυλούρη και τα παιδιά του Γιώργο, Λάμπη και Νίκη την μεγάλη μουσική παράδοση της οικογένειας Ξυλούρη.

Σήμερα πλέον υπάρχει μια πλειάδα μεγάλων μουσικών πολλών από τους οποίους είναι γνωστοί και εκτός Κρήτης. Είναι σημαντικό ότι στις μέρες μας υπάρχει μια συνέχεια της παραδοσιακής κρητικής μουσικής σε έντεχνες αναζητήσεις σε συνδυασμό με τον δημιουργικό διάλογο με τις μουσικές παραδόσεις της ανατολικής Μεσογείου.

Αρκετά μουσικά σχήματα με πιο αντιπροσωπευτικό τους «Χαϊνηδες» εκφράζουν αυτή τη σύγχρονη πλευρά της κρητικής μουσικής.

Καταλύτης για τη σύγχρονη μουσική σκηνή της Κρήτης υπήρξε η παρουσία του Ιρλανδού μουσικού Ρός Ντέιλι ο οποίος έχει πλέον πολιτογραφηθεί Κρητικός και έχει δημιουργήσει στο Χουδέτσι Ηρακλείου ένα πολύ σημαντικό κέντρο έρευνας της κρητικής μουσικής παράδοσης σε συνδυασμό με τη μελέτη και παρουσίαση παραδοσιακών μουσικών από όλο τον κόσμο και κυρίως την ανατολή και την Ασία.

 

Επικοινώνησε μαζί μας

 
 
Εγγραφή στο newsletter!