Η μουσική στα Μινωικά & Αρχαία Χρόνια

Η μουσική στο νησί ξεκίνησε στα προϊστορικά χρόνια, και όπως εξελίχθηκε μέχρι σήμερα – διατηρώντας πάντα στοιχεία από τον αρχικό της χαρακτήρα – είναι μία από τις γνησιότερες στην Ελλάδα αλλά και την Ευρώπη ολόκληρη.

Κρητική Παραδοσιακή Μουσική. ΙστορίαΓια τη μουσική στο νησί έχουν μιλήσει πάμπολλοι αρχαίοι μελετητές και καλλιτέχνες αποδεικνύοντας την αξία και τη σημαντικότητά της από τα αρχαία χρόνια κιόλας. Ο Πλάτωνας στους «Νόμους» και στον «Μίνωα», ο Ευριπίδης στους «Κρήτες», ο Σοφοκλής στον «Δαίδαλο», ο Ηρόδοτος στην «Ιστορία» του, ο Αριστοτέλης, ο Ισοκράτης, ο Θουκυδίδης, ο Πλούταρχος, ο Διόδωρος Σικελιώτης που όλοι τους θαυμάζουν τον προελληνικό Μινωικό πολιτισμό.

Χαρακτηριστικό είναι πως ο Στράβωνας, ο γνωστός γεωγράφος μελετητής του αρχαίου κόσμου, στις γεωγραφικές του διηγήσεις κάνει αναφορά για μεγάλη μουσική και «ορχηστρική» ακμή στην πανάρχαια Κρήτη που αντικατοπτρίζεται στους περίφημους Κρητικούς νόμους της μουσικής, της ποίησης και της όρχησης.

Σχεδόν όλοι οι ιστοριολόγοι συμφωνούν λίγο έως πολύ πως ο Πυρρίχιος, ο Ταύρος, ο Ορσίτης, ο Επικρήδιος, ο Γέρανος κι όλοι οι πανάρχαιοι ιεροί και κοσμικοί χοροί είναι κρητικοί ή κρητικής καταγωγής.

Ο Μυκηναϊκός πολιτισμός που κληρονόμησε κι ακολούθησε το πολιτισμό της Μινωικής Κρήτης και κατόπιν αποτέλεσε τη βάση για το πνευματικό κυρίως θαύμα της κλασσικής αρχαιότητα, χρησιμοποίησε μεταξύ άλλων και τα μουσικά στοιχεία της Μινωικής μουσικής παράδοσης. Αποδείξεις μπορεί να βρει κανείς στα μουσικοχορευτικά στοιχεία που διασώθηκαν απ' ευθείας ή πλάγια ανάμεσα στους αιώνες και στις περιπέτειες του νησιού στη σύγχρονη μουσική και χορευτική πραγματικότητα.

Κρητική Παραδοσιακή Μουσική. Ιστορία

Η μουσική ιστορία της Κρήτης ξεκινά με τη γέννηση του πατέρα των θεών, του Δία, στα ψηλά και περήφανα βουνά του νησιού. Οι Κουρήτες, αυτοί οι μυθικοί Κρήτες πολεμιστές, κάλυψαν τον ήχο του κλάματος του μωρού για να τον προστατεύσουν από τον πατέρα του Κρόνο, χορεύοντας και χτυπώντας τα όπλα τους δυνατά και με ρυθμό. Αλλά και ο Θησέας φεύγοντας από τη Κρήτη και φτάνοντας στη Δήλο, χόρεψε μαζί με τους συντρόφους του έναν χορό με ιδιαίτερο ρυθμό, ο οποίος αντέγραφε με τα βήματά του τις ελικοειδής στροφές και τα γυρίσματα του λαβυρίνθου της Κνωσού. Ο χορός αυτός ήταν ο περίφημος Γέρανος και συναντάται ακόμη και σήμερα σε πολλά ελληνικά νησιά.

Οι αναφορές σχετικά με τη μουσική στη Κρήτη είναι πάμπολλες. Χαρακτηριστικά ο Σοφοκλής στο έργο του «Αίαντας» κάνει αναφορά περί «Κνωσσίων Ορχήσεως», μεγάλης διάδοσης και θεαματικότητας.

Ιστορικά τεκμηριώνεται και η ιστορία του Θάλητα ο οποίος έσωσε τη Σπάρτη από μεγάλο λοιμό χάρη στη μουσική του. Με την άνοδό του στην ηπειρωτική Ελλάδα αφήνει πολλά από τα στοιχεία της Κρητικής μουσικής και χορευτικής παράδοσης που έχει ήδη δημιουργηθεί από τη Μινωική εποχή και μπολιάζει ουσιαστικά τη μουσική παράδοση όλης της Ελλάδας. Δείγμα της εποχής αυτής είναι και η επτάχορδη λύρα με το διπλό αυλό που συνοδεύουν τελεστική πομπή που απεικονίζεται σε σαρκοφάγο που βρέθηκε στην Αγία Τριάδα.

Η περίφημη ασπίδα του Αχιλλέα επίσης ήταν διακοσμημένη σύμφωνα με τον Όμηρο, με γλέντι από το παλάτι της Κνωσού. Η παράδοση επίσης αναφέρει χαρακτηριστικά πως ο γιος του Μίνωα, Γλαύκος, τάφηκε μαζί με τους αυλούς του, τους οποίους έπαιζε με μεγάλη δεξιοτεχνία.

Η Κνωσός όμως και η Κρήτη κατά τα Μινωικά χρόνια δεν ήταν γνωστή μόνο για τα γλέντια της, αλλά και για τους ένοπλους, πολεμικούς της χορούς, όπως ο περίφημος πυρρίχιος.

Πρώτος συνθέτης ερωτικών ωδών υπήρξε ο κρητικός μυθικός κιθαριστής Αμήτωρ για αυτό και από τότε οι κιθαριστές λεγόντουσαν «Αμητορίδες». Ένας από τους αρχαιοελληνικούς ρυθμούς ο «παίον» που λέγεται και «Κρητικός» συναντιέται ακόμα και σήμερα στα ριζίτικα τραγούδια, μεταφέρθηκε στη Σπάρτη από το Θάλητα και ήταν δημιούργημα των Ετεοκρητών σαν υποχρηματική στο πυρρίχιο του Παίανος Απόλλωνα. Γνωστός στην αρχαιότητα επίσης Κρητικός μουσικός, ήταν ο Μεσομήδης (2ος μ.Χ. αι.), λυρικός ποιητής και μουσικός του αυτοκράτορα Αδριανού. Ήταν κατά πολλούς ο δημιουργός του ύμνου της Νέμεσις καθώς και αυτών στη Μούσα και τον Ήλιο. Οι μελωδίες αυτές είναι από τις λίγες που έχουν σωθεί από την αρχαιότητα έως τις μέρες μας.

Επικοινώνησε μαζί μας

 
 
Εγγραφή στο newsletter!