Τα μεγάλα Αρπακτικά της Κρήτης

Γυπαετός (Gypaetus barbatus)

Γυπαετός (Gypaetus barbatus)

Ο Γυπαετός (Gypaetus barbatus), είναι το σπανιότερο είδος γύπα στην Ευρωπαϊκή ήπειρο αλλά και στον ευρύτερο χώρο της Μεσογείου. Αποτελεί το μεγαλύτερο αρπακτικό σε μέγεθος (>110 εκ., λόγω της μακριάς του ουράς) ενώ το άνοιγμα των φτερούγων ξεπερνά τα 2,50 μ. Το βάρος του σε σχέση με το μέγεθος του είναι μάλλον μικρό και κυμαίνεται ανάλογα με το φύλο σε 5-7 κιλά (Cramp & Simmons 1980, Brown 1989). Είναι είδος προτεραιότητας για την Ευρωπαϊκή Ένωση και προστατεύεται από την Κοινοτικής Οδηγίας 79/409/ΕΟΚ (Παράρτημα Ι). Έχει επίσης καταχωρηθεί στα είδη που κινδυνεύουν με εξαφάνιση στο Ευρωπαϊκό και Ελληνικό Κόκκινο Βιβλίο Απειλούμενων Σπονδυλοζώων.

Η Κρήτη φιλοξενεί σήμερα το μοναδικό βιώσιμο πληθυσμό Γυπαετού στην Ελλάδα με μόλις 4 αναπαραγωγικά ζευγάρια και όχι περισσότερα από 25 άτομα. Η μείωση του είδους ήταν δραματική τις τελευταίες δύο δεκαετίες και ειδικότερα στα τέλη της δεκαετίας του 1990. Το είδος κατανέμεται σε όλους τους ορεινούς όγκους της Κρήτης (13 επικράτειες), αλλά δυστυχώς εκτός από τα αναπαραγωγικά ζευγάρια όλες οι υπόλοιπες περιοχές φιλοξενούν μοναχικά πουλιά χωρίς ταίρι. Το μέσο μέγεθος επικράτειας είναι 350 τετρ. χιλιόμετρα όπου το είδος ψάχνει καθημερινά την τροφή του. Οι φωλιές βρίσκονται σε υψόμετρο που κυμαίνεται από 350-1.500 μέτρα, πάντα μέσα σε μικρές σπηλιές σε κάθετους βράχους.

Κοκαλάς είναι η τοπική ονομασία για τον γυπαετό ονομασία πολύ εύστοχη μιας κατ το πουλί αυτό τρέφεται σχεδόν αποκλειστικά με κόκαλα

   

Όρνιο (Gyps fulvus)

Όρνιο (Gyps fulvus)

Τα κρητικά βουνά αποτελούν σημαντικά οικοσυστήματα για την τροφοληψία του Όρνιου. Μπορούμε να παρατηρήσουμε μεγάλες συγκεντρώσεις του είδους (40-50 άτομα είναι συχνές, ειδικά το καλοκαίρι) να αναζητούν τροφή. Τα πουλιά δημιουργούν αποικίες και φωλιάζουν στις περιφέρειες των βουνών κοντά στα χειμαδιά των κοπαδιών. Με αυτό τον τρόπο αποφεύγουν τις αντίξοες καιρικές συνθήκες ενώ ταυτόχρονα βρίσκονται πιο κοντά στις τροφικές τους πηγές.

   

Χρυσαετός (Aquila chrysaetos)

Χρυσαετός (Aquila chrysaetos)

Τα βουνά της Κρήτης αποτελούν σημαντικά οικοσυστήματα για την τροφοληψία και την αναπαραγωγή του Χρυσαετού (Aquila chrysaetos). Η καταδίωξη όμως του είδους από τον άνθρωπο είναι έντονη και το μοναδικό γεγονός που διασώζει το είδος είναι η σχετική αφθονία τροφής (πέρδικες κυρίως) και η ύπαρξη ανώριμων ατόμων που καλύπτουν τις απώλειες των ενηλίκων.

Χαρακτηριστικά, η ευρύτερη περιοχή του Ψηλορείτη περιλαμβάνει τέσσερις επικράτειες Χρυσαετού: στο βορειοανατολικό, στο ανατολικό, στο νοτιοανατολικό και στο δυτικό κομμάτι του βουνού. Αναπαραγωγικά ζευγάρια υπάρχουν βασικά στην ανατολική και το νοτιοανατολική επικράτεια, ενώ στη δυτική και τη βορειοανατολική παρατηρούνται κυρίως ανώριμα ή μοναχικά ενήλικα άτομα.

   

Σπιζαετός (Hieraaetus fasciatus)

Σπιζαετός (Hieraaetus fasciatus)

Ο Σπιζαετός (Hieraaetus Fasciatus) ή Σκαροβιτσίλα όπως αλλιώς είναι γνωστός στην Κρήτη, είναι ένας αετός μεσαίου μεγέθους (65-72 εκ.) με άνοιγμα φτερών 150 – 180 εκ. Παρά το σχετικά μικρό μέγεθος του όμως παραμένει εξαιρετικά ισχυρός και μαχητικός και διακρίνεται για την μεγάλη ταχύτητα του εν πτήσει. Οι ενήλικοι Σπιζαετοί από πάνω είναι μαύροι με λευκή πλάτη και από κάτω έχουν μαύρο σώμα με λευκό στήθος το οποίο έχει κάθετες ραβδώσεις.

Ο Σπιζαετός ζει σε ορεινές περιοχές χαμηλού και μεσαίου υψομέτρου, έως 1.500 μ. και προτιμά θερμές, βραχώδεις ορεινές περιοχές με βλάστηση μακί και φρύγανα. Χαρακτηριστικό παράδειγμα για την Κρήτη είναι τα Αστερούσια Όρη. Συνήθως δεν φωλιάζει σε δέντρα αλλά σε απόκρημνα βράχια, και το κάθε ζευγάρι φτιάχνει αρκετές φωλιές (1 έως 6) τις οποίες χρησιμοποιεί εκ περιτροπής. Τρέφεται με πουλιά και μεσαίου μεγέθους θηλαστικά (κουνέλια, λαγούς, τρωκτικά, πέρδικες, περιστέρια κ.ά.) τα οποία συνηθίζει να τα πιάνει στο έδαφος.

Περισσότερο από το 50% του ελληνικού πληθυσμού Σπιζαετών ζει στα νησιά και την Κρήτη, ενώ έχει καταχωρηθεί στα Τρωτά είδη στο Ελληνικό Κόκκινο βιβλίο. Οι σημαντικότερες απειλές για τους Σπιζαετούς είναι η λαθροθηρία, η καταστροφή των βιότοπων του, η υπερβολική χρήση γεωργικών φαρμάκων κ.ά.

   

Πετρίτης (Falco peregrinus)

Πετρίτης (Falco peregrinus)

Ο Πετρίτης (Falco Peregrinus) ή Φάλκονας είναι ένα από τα ταχύτερα είδη πουλιών στον κόσμο και ίσως το πιο ισχυρό είδος γερακιού στην Ελλάδα. Η ταχύτητα του σε ευθεία πτήση μπορεί να φτάσει έως και τα 400 χμ/ώρα! Έχει μήκος σώματος 35-50 εκ. και άνοιγμα φτερών 90-115 εκ. Τα ενήλικα πτηνά έχουν μπλε-γκρι χρώμα και οριζόντιες γραμμώσεις στο στήθος, ενώ τα πόδια και τα μάτια τους είναι κίτρινα. Οι πιο νεαροί πετρίτες έχουν σκούρο καφέ χρώμα και γκρι πόδια. Ένα από τα χαρακτηριστικά στοιχεία του πετρίτη είναι ότι στο πλάι του κεφαλιού του έχει μια μαύρη λωρίδα που μοιάζει με φαβορίτα. Μπορούμε να τον διακρίνουμε όταν βρίσκεται σε πτήση από τις μυτερές φτερούγες και την κοντή ουρά του.

Τρέφεται κυρίως με πτηνά μεσαίου μεγέθους τα οποία πιάνει στον αέρα με κάθετες εφορμήσεις, και σπανιότερα με μικρά θηλαστικά και ερπετά και φωλιάζει σε απότομες πλαγιές ή δέντρα.

Οι Πετρίτες είναι ιδιαίτερα ευαίσθητοι στα εντομοκτόνα, η υπερβολική χρήση των οποίων έχει οδηγήσει σε συρρίκνωση του πληθυσμού των συγκεκριμένων γερακιών. Γι’αυτό το λόγο η ύπαρξη πετριτών είναι δείκτης υγείας του εκάστοτε οικοσυστήματος.

   

Μαυροπετρίτης (Falco eleonorae)

Μαυροπετρίτης (Falco eleonora)

Πρόκειται για ένα μεταναστευτικό γεράκι μεσαίου μεγέθους που αφού διαχειμάσει στην Ανατολική Αφρική (και ιδιαίτερα στη Μαδαγασκάρη) μεταναστεύει τον Απρίλιο στην Μεσόγειο. Μάλιστα στην Ελλάδα ζει σχεδόν το 80% του παγκόσμιου πληθυσμού.

Το άνοιγμα των φτερών του Μαυροπετρίτη φτάνει τα 84-103 εκ. και το μήκος του σώματος του 36-40 εκ. Είτε είναι κατάμαυρος είτε μαύρος από πάνω και καφεκόκκινος από κάτω, με ραβδώσεις στο στήθος. Ο Μαυροπετρίτης, που είναι γνωστός και ως Κουστογέρακο ή Θαλασσογέρακο ή Βαρβάκι, σπάνια κυνηγά μόνος και τρέφεται με μεγάλα έντομα (σκαθάρια) ή μικρά πουλιά. Συνηθίζει να φωλιάζει σε βραχώδεις ακτές μεγάλων νησιών ή ακατοίκητες νησίδες. Επιζητά την απομόνωση και την ασφάλεια για αυτό συνήθως φτιάχνει τη φωλιά του σε φυσικές κοιλότητες ή σχισμές βράχων.

Οι αποικίες του στην Κρήτη βρίσκονται κυρίως σε ακατοίκητες βραχονησίδες περιφερειακά του νησιού, όπως στη νήσο Ντία (απέναντι από το Ηράκλειο), στο ανατολικό τμήμα της οποίας βρίσκεται ο κύριος όγκος των φωλιών του μαυροπετρίτη.

Ο Μαυροπετρίτης πλήττεται από το παράνομο κυνήγι, την τουριστική αξιοποίηση των μικρών νησίδων που επιλέγει για τη φωλιά του και τα εντομοκτόνα.

   

Επικοινώνησε μαζί μας

 
 
Εγγραφή στο newsletter!