Η ιστορία της πόλης

Τα Χανιά είναι χτισμένα στη θέση της Κυδωνίας, μιας αρχαίας πόλης που σύμφωνα με τον μύθο ιδρύθηκε στα προϊστορικά χρόνια από τον Κύδωνα, γιο του Ερμή κατά τη μία εκδοχή ή του Απόλλωνα κατά την άλλη. Στην Κυδωνία αναφέρεται και ο Όμηρος που την χαρακτηρίζει ως μια «σπουδαία» πόλη της Κρήτης.

Η ιστορία της πόλης των Χανίων

Ο οικισμός βρισκόταν στον λόφο του Καστελίου και τα ευρήματα που μαρτυρούν ανθρώπινη δραστηριότητα πάνε πίσω στην νεολιθική εποχή. Η υστερομινωική περίοδος (1400 – 1100 μ.Χ.) φαίνεται να ήταν περίοδος ακμής για τον οικισμό όπως και τα κλασικά χρόνια κατά τα οποία υπάρχουν αναφορές στην πόλη από αρχαίους συγγραφείς.

Οι Ρωμαίοι καταλαμβάνουν την Κυδωνία το 69 π.Χ. και αρχίζει μια περίοδος ειρηνικής ζωής με σπουδαία άνθηση: χτίζονται πολυτελή ιδιωτικά και δημόσια κτίσματα, κατασκευάζεται ένα θέατρο (το οποίο όμως αργότερα οι Ενετοί κατέστρεψαν για να χρησιμοποιήσουν το οικοδομικό υλικό στην οχύρωση του φρουρίου), και χτίζονται τα πρώτα τείχη στην ακρόπολη του Καστελίου. Από τα ρωμαϊκά χρόνια έχουν σωθεί και πολλά αξιόλογα γλυπτά.

Η ακμή συνεχίζεται στα υστερορωμαϊκά χρόνια και τα χρόνια της Α’ Βυζαντινής περιόδου, ώσπου ανακόπτεται στη «σκοτεινή» περίοδο της Αραβοκρατίας (824 – 961 μ.Χ.) από την οποία διαθέτουμε ελάχιστα ιστορικά στοιχεία. Με την απελευθέρωση της Κρήτης από τον Νικηφόρο Φωκά ξεκινάει η Β’ Βυζαντινή περίοδος. Είναι πλέον επιτακτική η ανάγκη οχύρωσης της πόλης ώστε να μπορεί να αμυνθεί απέναντι στους εισβολείς, οπότε πάνω στο αρχικό τείχος χτίζεται ένα φρούριο στον λόφο του Καστελίου. Το πιθανότερο μάλιστα είναι ότι αυτά τα χρόνια η πόλη μετονομάστηκε σε Χανιά.

Τα Χανιά στις αρχές του αιώνα

Μετά την κατάλυση της Βυζαντινής Αυτοκρατορίας από τους Λατίνους η Κρήτη πουλιέται στους Ενετούς. Ωστόσο οι αντίπαλοι των Ενετών, Γενοβέζοι προλαβαίνουν να καταλάβουν το νησί και να λεηλατήσουν την πόλη. Το 1252 οι Ενετοί άποικοι εγκαθίστανται στα Χανιά, επισκευάζουν το τείχος του Καστελίου, χτίζουν την πόλη σύμφωνα με τα δικά τους πρότυπα, δημιουργούν ένα σύγχρονο ρυμοτομικό σχέδιο. Η «νέα» πόλη αποκτά ωραία κτίρια και οικίες, καθώς και το παλάτι του Ρέκτορα. Τα Χανιά γίνονται η δεύτερη μεγαλύτερη και σημαντικότερη πόλη του Βασιλείου της Κρήτης και είναι η έδρα του Λατίνου Επισκόπου και του Ρέκτορα. Σταδιακά η πόλη αρχίζει να επεκτείνεται έξω από το φρούριο του Καστελίου οπότε κρίνεται αναγκαίο να κατασκευαστεί νέα οχύρωση. Το έργο ξεκινάει στα μέσα του 16ου αιώνα σε σχέδια του βερονέζου μηχανικού Michele Sanmichielli. Τα τείχη, η τάφρος καθώς και τα άλλα έργα και κτίρια που κατασκευάζονται αυτή την περίοδο ακολουθούν τις φόρμες του Βενετσιάνικου Μανιερισμού.

Η πολιορκία των Χανίων από τους Τούρκους ξεκινάει τον Ιούνιο του 1645 και διαρκεί μόλις 57 ημέρες. Μετά την κατάκτηση της πόλης, οι καθολικές εκκλησίες μετατρέπονται σε τζαμιά, κατασκευάζονται δημόσια λουτρά (σήμερα σώζονται τρία από αυτά), κρήνες, στρατώνες, νοσοκομεία, και τα Χανιά γίνονται έδρα Τούρκου πασά.

Η επανάσταση του 1821 γίνεται αφορμή για μεγάλες σφαγές χριστιανικών πληθυσμών της πόλης από τους μουσουλμανικούς. Κι έπειτα έρχεται η Αιγυπτιοκρατία (1831 – 1841), όπου η Κρήτη παραχωρείται στον αντιβασιλέα της Αιγύπτου, Μεχμέτ Αλή. Σε αυτή την περίοδο ανακατασκευάζεται ο λιμενοβραχίονας και ο διάσημος φάρος των Χανίων. Στα χρόνια της ύστερης τουρκοκρατίας (1841-1898) η έδρα της πρωτεύουσας της Κρήτης μεταφέρεται στα Χανιά και ως εκ τούτου η πόλη γνωρίζει οικονομική άνθηση και αναπτύσσεται.

Η δημοτική αγορά των Χανίων

Είναι Δεκέμβρης του 1898 όταν στη Σούδα αποβιβάζεται ο Πρίγκιπας Γεώργιος με την ιδιότητα του Ύπατου Αρμοστή της νεοσύστατης Κρητικής Πολιτείας. Έτσι ανοίγει μια περίοδος ακμής κατά την οποία τα Χανιά γίνονται ένα σπουδαίο διοικητικό, εμπορικό, πνευματικό και βιομηχανικό κέντρο. Ήδη στις αρχές του 20ου αιώνα η πόλη έχει πληθυσμό 21.000 άτομα και τα ασφυκτικά πλέον τείχη οδηγούν στην ανάπτυξη μιας νέας πολιτείας έξω από αυτά.

Έτσι προκύπτει η ανάγκη κατεδάφισης φρουρίων και δημιουργίας ρηγμάτων στην παλιά οχύρωση. Την ίδια περίοδο γίνονται πολλά δημόσια έργα (δρόμοι, σχολεία κ.ά.) ανάμεσα στα οποία είναι και η Δημοτική Αγορά των Χανίων.

Με την έπαρση της ελληνικής σημαίας στο Φρούριο Φιρκά την 1η Δεκεμβρίου 1913 σηματοδοτείται η επίσημη ένωση της Κρήτης με την υπόλοιπη Ελλάδα. Στα επόμενα χρόνια η πόλη εκσυγχρονίζεται με ό,τι αλλοιώσεις συνεπάγεται αυτό στον γραφικό της χαρακτήρα και βομβαρδίζεται κατά τον Β’ΠΠ.

Το 1964 η παλιά πόλη των Χανίων χαρακτηρίζεται ως ιστορικό και διατηρητέο μνημείο και καταβάλλονται πολλές προσπάθειες για την διατήρηση του ιστορικού της χαρακτήρα, κάτι που έχει επιτευχθεί σε πολύ μεγάλο βαθμό.

Επικοινώνησε μαζί μας

 
 
Εγγραφή στο newsletter!